Toxisch leiderschap

Post by **Vlot Vlaams** » Wed Apr 15, 2026 11:43 pm

Wie is tegenwoordig nog de baas van (of in) zijn/haar eigen (familie-)bedrijf?
Zoek de sterke vrouw achter de man

Er zijn behoorlijk wat familiebedrijven actief in Vlaanderen. Binnen zulke structuren duiken geregeld signalen op van toxisch leiderschap, waarbij zowel de CEO als de Raad van Bestuur een rol spelen. In veel gevallen bestaat die raad grotendeels uit familieleden, wat de besluitvorming sterk beïnvloedt. CEO’s bevinden zich daarbij vaak in een moeilijke positie: zij voeren de druk op richting personeel, maar zijn tegelijk gebonden aan strategische doelstellingen die door de raad worden opgelegd — en die herleiden zich vaak tot één prioriteit: winstmaximalisatie.

Een bekend voorbeeld is Van Hool, de bekende carrosseriebouwer uit Koningshooikt (bij Lier). Volgens berichten werd daar slechts moeizaam tegemoetgekomen aan looneisen van arbeiders. In combinatie met een hoge werkdruk en een gebrek aan bijkomende aanwervingen leidde dit tot sociale spanningen, spontane stakingen, en geruzie onder de familieleden/eigenaars Uiteindelijk ging het bedrijf in 2024 failliet, waarna delen werden overgenomen voor een doorstart door onder meer VDL Groep, Schmitz Cargobull en het Zuid-Afrikaanse GRW.

Een goed voorbeeld van echt leiderschap is de Colruyt Group. Deze onderneming telt zo’n 33.000 werknemers en is actief in diverse sectoren. Colruyt werd groot met een uitgesproken kostenbewuste aanpak in de retail: producten worden vaak rechtstreeks op paletten gepresenteerd, wat personeelskosten verlaagt.

Bij klassieke supermarkten worden rekken doorgaans verzorgd door winkelpersoneel dat producten netjes uitstalt en rotatie bewaakt (bijvoorbeeld volgens vervaldatum). Colruyt kiest bewust voor een soberder model, waarbij klanten zelf producten uit paletten nemen. Ook promoties spelen een belangrijke rol, vooral richting het weekend.

Daarnaast week Colruyt lange tijd af van de standaard kassawerking: producten werden niet op een lopende band gelegd, maar door de kassier rechtstreeks uit de winkelkar gehaald en in een andere kar geplaatst. Dat systeem was efficiënt, maar werd niet door iedereen als gebruiksvriendelijk ervaren.

Een andere belangrijke pijler was de belofte van “laagste prijzen”, waarbij men systematisch prijzen van concurrenten opvolgde en aanpaste.

Om zich te wapenen tegen concurrentie van spelers zoals Albert Heijn, Carrefour, Aldi en Lidl, zette Colruyt sterk in op diversificatie, participaties, en overnames.

Daarbij wordt vaak gekeken naar bedrijven met groeipotentieel, met een complementair klantenbestand, of activiteiten en producten.

Vandaag is Colruyt actief in uiteenlopende domeinen:

Food retail (met o.a. het huismerk Boni)
Non-food (zoals ZEB en Newpharma)
Groothandel (B2B)
Fitness (Jims)
Energie (tankstations)
ICT (voormalig Dolmen)

Het bedrijf Colruyt staat bekend als pionier op het vlak van innovatie, met onder meer vroege toepassingen van zelfscanning en klantendata-analyse.

Lees er meer over in wiki:
https://nl.wikipedia.org/wiki/Colruyt

Hier nog enkele andere grote en internationaal belangrijke Belgische bedrijven:

Voeding & industriële “hidden champions”

Barry Callebaut — grootste industriële chocoladeproducent ter wereld (B2B chocolade voor voedingsindustrie)
Lotus Bakeries — speculoos/Biscoff, sterk exportmerk in koekjes wereldwijd
Puratos — bakkerijingrediënten (chocolade, broodverbeteraars, patisserie-oplossingen voor professionals)
Ontex — luiers en hygiëneproducten, vooral private-label producent voor retailers wereldwijd
VDP — Kernactiviteit is PBM (persoonlijke beschermingsmiddelen) + veiligheidsoplossingen

Industrie & zware B2B-spelers

TVH — wereldwijde distributeur van onderdelen voor heftrucks, industriële voertuigen en magazijnmachines
Bekaert — staaldraadtechnologie (van autobanden tot industriële toepassingen)
Pauwels Trafo — industriële transformatoren voor elektriciteitsnetten
DEME — baggerwerken, offshore wind en maritieme infrastructuur
Sarens — zwaar transport en kraanoperaties voor industrie en bouw wereldwijd
Jan De Nul Group — baggerwerken, offshore energieprojecten, havenbouw en maritieme infrastructuur

Technologie & high-tech engineering

Melexis — microchips voor auto-elektronica (sensoren, motorsturing, EV-systemen)
Barco — visualisatie- en projectiesystemen (cinema, medische beeldvorming, control rooms)
Materialise — 3D-printsoftware en medische/industriële toepassingen
EVS Broadcast Equipment — live sportreplay- en broadcastsystemen wereldwijd
Collibra — data management en governance software (sterk in enterprise data)
Odoo — open-source bedrijfssoftware (ERP voor KMO’s wereldwijd)

Chemie, materialen & farma (zeer sterke Belgische cluster)

Solvay — chemische materialen en hoogwaardige polymeren
Umicore — batterijmaterialen en recyclage van edelmetalen
UCB — geneesmiddelen voor neurologie en immunologie
Syensqo — spin-off van Solvay, high-performance materialen en chemie

Energie & infrastructuur

Fluxys — gastransportnetwerken en energie-infrastructuur in Europa
Elia Group — beheer van hoogspanningsnet en elektriciteitstransmissie
Tessenderlo Group — industriële chemie, agro- en niche-industrie

Finance & zakelijke infrastructuur

KBC Group — bank, verzekeringen en vermogensbeheer in Europa
Ageas — internationale verzekeringsgroep (levens- en schadeverzekeringen)

Retail & consument (minder “hidden”, maar structureel belangrijk)

Colruyt Group — ultrakostenefficiënte supermarkt- en retailgroep
Kinepolis — internationale bioscoopketen met grootformaat bioscopen

Wat deze bedrijven gemeen hebben

De “verborgen wereldleiders” in België zijn typisch:

sterk in B2B in plaats van consumentenmerken
actief in nichemarkten met wereldwijde dominantie
vaak ontstaan uit industrie, chemie of technische innovatie
minder bekend bij het grote publiek, maar cruciaal in internationale ketens