Samengestelde werkwoorden

[Vlot Vlaams]

Samengestelde werkwoorden kunnen als eerste deel een voorzetsel hebben,
al dan niet met de klemtoon op het eerste dan wel het tweede deel
--- toehappen - nadruk op "toe" => scheidbaar, dus "hij hapte toe, zij wilde niet toehappen"
--- overlopen - nadruk op "lopen" => niet-scheidbaar, dus "hij overliep snel en diagonaal het script."
--- overlopen - nadruk op "over" => De spion liep over naar het Westen"
--- doorlopen - De dokters doorlopen het protocol, keuren het goed, en ondertekenen het.
--- doorlopen - Men vroeg de massa mensen om door te lopen. Niet te blijven staan kletsen.

Maar als het eerste deel geen voorzetsel is, dan wordt het moeilijker
De meeste zijn niet scheidbaar

• stofzuigen

• raaskallen

• schuimbekken

• zandstralen

• beeldhouwen

• aanvaarden (nadruk op "vaar" dus niet scheidbaar)

• poederlakken

• straatvegen :
  --- hij veegt de straat.
  --- Heeft de straat geveegd.
  --- Kon niet ophouden met straatvegen.
  --- Straatvegen is verplicht na sneeuwval.

• tussenkomen (in) = bijdragen tot iets, of een deel van de kosten voor eigen rekening nemen.
  --- het OCMW wilde niet tussenkomen in de huur van de sociale woning.
  --- de ziekenkas komt niet tussen in de kosten voor een eenpersoonskamer.

[Vlot Vlaams]

hier nog een paar leuke - maar het houdt nooit op - de lijst van zulke samengestelde werkwoorden is ellenlang.

• klapwieken: hard slaan met de vleugels zodat de toppen ervan elkaar raken (typisch bij de duif)
  --- Barcelona 6u 's morgens: (al) klapwiekend zoeken de geloste duiven de juiste richting weer naar huis.

• klaplopen: niets doen, de tijd in leegte doorbrengen, niets waard zijn.
  --- Wat een klaploper die vent, die hangt hier maar wat rond en doet niks nuttigs.

• proefvliegen: een eerste vlucht maken met een nieuwe manier van vliegen

• inrijden: in het begin niet te snel. De eerste 500 km moet je de motor eerst nog wat inrijden.
  --- hierdoor passen de cilinderdichtingen zich aan aan de cilinderwanden.
  --- Bij de eerste oliewissel worden de metalen deeltjes - van de erosie - dan verwijderd
  --- NVDR: vanwege de precisie waarmee motoren de dag van vandaag worden gemaakt, is dit veel minder nodig dan vroeger.
  --- De eerste oliewissel is vaak pas na 15'000 km, of zelfs meer.

• tegemoetkomen: bepaalde eisen van de andere partij inwilligen.
  --- Een wederzijds akkoord – of compromis – kan alleen tot stand komen wanneer beide partijen elkaar tegemoetkomen.
  --- Een wederzijds akkoord, oftewel een compromis, is slechts mogelijk wanneer beide partijen bereid zijn concessies te doen.
  --- Een compromis ontstaat pas wanneer beide partijen bereid zijn elkaar halverwege te ontmoeten.

---

Aarzel niet er nog vele aan toe te voegen.